D66 en Pro willen verbod op stapelen van politieke functies

De grootste regeringspartij D66 en de grootste oppositiepartij Pro willen een wettelijk verbod op het combineren van politieke functies. Beide partijen hebben daarvoor samen een plan gemaakt. Minister Heerma (CDA) van Binnenlandse Zaken reageert positief.

Op dit moment mag een politicus meerdere functies tegelijk vervullen. Iemand kan bijvoorbeeld lid zijn van de Tweede Kamer en ook in de gemeenteraad zitten, of wethouder zijn en tegelijk lid van Provinciale Staten in dezelfde provincie. Voor elke functie ontvangt hij of zij een vergoeding. Sommige partijen verbieden zulke combinaties al in hun eigen reglement, maar een wettelijke regel ontbreekt.

Belangenverstrengeling en tijd

D66 en Pro noemen twee bezwaren. Het eerste is het risico op belangenverstrengeling, of de schijn daarvan. Wie in de provincie meebeslist over een omgevingsvisie en in een gemeente in diezelfde provincie wethouder is, besluit op twee niveaus over hetzelfde gebied. Een wethouder die ook Statenlid is, kan bijvoorbeeld in de verleiding komen de eigen gemeente te bevoordelen bij een besluit over een nieuwe woonwijk.

Het tweede bezwaar is tijd. Volgens de indieners vraagt het Kamerwerk al meer dan veertig uur per week, waardoor een tweede functie er niet goed bij kan. Een van hen wijst op zijn eigen ervaring als gemeenteraadslid, wat hem destijds zo'n dertig uur per week kostte.

Tegenstand en steun

Volgens de NOS combineren vooral politici van de PVV en Forum voor Democratie meerdere functies. Forum voor Democratie heeft al laten weten het voorstel niet te steunen. Die partij vindt dat de kiezer moet oordelen over politici met meerdere functies.

Minister Heerma, verantwoordelijk voor het functioneren van de democratische rechtsstaat, vindt het goed om dubbelmandaten kritisch te bekijken. Hij wijst op het belang van zuivere verhoudingen en een evenwichtige verdeling van macht tussen de verschillende overheidslagen.

Voor gemeenteraden en Provinciale Staten in het hele land kan het plan gevolgen hebben: wie in de Kamer zit, zou dan niet langer ook lokaal of provinciaal volksvertegenwoordiger kunnen zijn. Het voorstel moet nog worden uitgewerkt en formeel worden ingediend. Gezien de omvang van beide partijen en de positieve houding van de minister maakt het volgens de NOS een reële kans op een Kamermeerderheid.