Wageningen: stikstofplannen kosten tot 30 procent extra veehouderijen

De stikstofplannen van het kabinet zorgen naar verwachting voor 10 tot 30 procent extra veehouderijen die tot 2035 stoppen. Dat concluderen onderzoekers van Wageningen University & Research in een eerste, grove analyse die zij maakten in opdracht van het ministerie van Landbouw. Zonder de plannen zou volgens hen al zo'n 10 procent van de bedrijven in die periode ophouden. In totaal gaat het daarmee om 20 tot 40 procent minder veehouderijen in 2035.

Weinig melkveebedrijven voldoen nu al

De doelen zijn voor melkveehouders het meest concreet uitgewerkt, met eisen aan de uitstoot van ammoniak en aan de hoeveelheid weiland per koe. In een steekproef zagen de onderzoekers dat minder dan 5 procent van de melkveebedrijven nu al aan de eisen voldoet. Veel boeren moeten dus flink investeren. Er is een stikstoffonds om hen te helpen, maar ook met die steun zal een aanzienlijk deel het volgens de onderzoekers niet redden.

Grote bedrijven houden het naar verwachting makkelijker vol, omdat zij meer kunnen investeren. De plannen versterken daarmee de schaalvergroting. Een melkveebedrijf had in 2000 gemiddeld 51 koeien, nu zijn dat er 114. Kleine bedrijven die minder intensief werken of extra inkomsten hebben, zoals een boerderijwinkel, kunnen volgens de onderzoekers blijven bestaan als ze aan de normen voldoen.

Voedselzekerheid niet in gevaar

De onderzoekers stellen dat de voedselvoorziening in Nederland niet in gevaar komt. Ons land produceert van de meeste dierlijke producten veel meer dan het zelf consumeert. Alleen rundvlees wordt deels ingevoerd.

Het onderzoek ging uit van de plannen die minister Van Essen in juni presenteerde. In het wetsvoorstel dat hij deze week naar buiten bracht, wijkt hij op enkele punten af, maar volgens de hoofdonderzoeker blijft de totale opgave om de ammoniakuitstoot met 42 tot 46 procent te verminderen gelijk. De conclusies kloppen daarom in grote lijnen nog. Wel kunnen vooral in de zones rond natuurgebieden nog dingen veranderen.

Voor het platteland betekent dit dat het aantal boerenerven de komende jaren verder afneemt, terwijl de bedrijven die doorgaan groter worden. Ook wordt het belangrijk dat overheden weer vergunningen kunnen verlenen, aldus de onderzoekers.